ျမန္မာဝတ္စံုနဲ႔ က်က္သေရရွိလွတဲ့ ျမန္မာေသြး (ရိုးရိုးေသြးေတာင္မဟုတ္ဘူး၊ ဗမာ့ေတာ္ဝင္ေသြး) တစ္ဝက္ပါတဲ့ သူမအလွဟာ ဘယ္ေလာက္လွပ က်က္သေရရွိလိုက္သလဲဗ်ာ။
ဘိုကျပား အဂၤလိုဗားမားတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ သူမဟာ လြန္ခဲ့ေသာ သံုးဆယ္ငါးႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္တုန္းက ျမန္႔မာသမိုင္းမွာ ဟိုးေလးတစ္ေက်ာ္ နာမည္ေက်ာ္ၾကားဖူးသူ တစ္ေယာက္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္ေတာင္ ကၽြန္ေတာ့္ အေဖေျပာျပလို႔ သူမနာမည္ကို ၾကားခဲ့ဖူးတယ္ဆိုယံု ေလာက္ပါပဲ။ သူမနာမည္ၾကားခါစကဆို အေတာ္ေလးလွတဲ့ နာမည္ပဲလို မွတ္ယူခဲ့ဖူးတယ္။ နာမည္ေလးတင္လွတာမဟုတ္ပဲ သူမဓာတ္ပံု ျမင္ေတာ့လဲ တေခတ္တခါက အေတာ့္ကို နာမည္ၾကီးခဲ့တာပဲဆိုတာ နဖူးေတြ႕ဒူးေတြ႕ယံုသြားေတာ့တယ္ဗ်ာ။သူမ အမည္ကေတာ့ “ရတနာနတ္မယ္” ဆိုတာပါပဲ။
ရတနာနတ္မယ္သည္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတၾကီးေဟာင္း ဦးေနဝင္း၏ တတိယ အိမ္ေထာင္ဘက္ ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ First Lady တစ္ဦးျဖစ္ခဲ့ဖူးပါသည္။ ရတနာနတ္မယ္သည္ ၾသစေၾတးလ် ႏုိင္ငံသား အဂၤလိပ္ လူမ်ဳိး ျပင္ဦးလြင္၊ ျမင္းၿပိဳင္ကြင္း ျမင္းဒိုင္ခ်ဳပ္ ဘြက္ကီ ျမင္းပြဲဒိုင္ Mr Herbert Bellamy ႏွင့္ လင္းပင္ထိပ္တင္မလတ္၏ သမီးျဖစ္သည္။ ၁၉၃၁-ခုႏွစ္တြင္ ရတနာနတ္မယ္ကို ေမြးဖြားခဲ့၍ အဖိုးအဖြား ျဖစ္ေသာ လင္းပင္မင္းသားႀကီးႏွင့္ ေရနံသာခင္ခင္ႀကီးတို႔က အသက္ႀကီးမွ ကေလးရေသာေၾကာင့္ နတ္ကေပးေသာ ကေလးဟုဆိုကာ လင္းပင္ထိပ္တင္မလတ္၏ သမီးကို ရတနာနတ္မယ္ဟု အမည္ေပးခဲ့သည္။ ကေနာင္မင္းသား၏ ျမစ္ေတာ္တေယာက္ ျဖစ္သည္။
လင္းပင္မင္းသားၾကီး ႏွင့္ ေရနံသာခင္ခင္ၾကီးတို႕ႏွစ္ဦးစလံုးက ေခ်ာေမာခန္႔ညားၾကသလို သူတို႔ရဲ႕သမီးေတာ္ ထိပ္တင္မလတ္ကလည္း ေခ်ာေမာျပီး အဂၤလိပ္အသိုင္းအဝိုင္းမွာ ထင္ရွားခဲ့တဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။။ သူနဲ႔ Mr Herbert Bellamy ကေမြးလာတဲ့ ရတနာနတ္မယ္ကေတာ့ အေဖအေမ အဖိုးအဖြားရဲ႕ အလွအေပေတြ စုျပီး ျမန္မာေသြးနဲ႔ အေနာက္ေသြးေႏွာတဲ့သူမို႔လို႔ အင္မတန္လွပပါတယ္။ ေခတ္ပညာတတ္ျပီး ဂုဏ္သိကၡာရွိတဲ့ အသိုင္းအဝိုင္းထဲ ၾကီးျပင္လာခဲ့သူမို႔ ရတနာနတ္မယ္ဟာ လူဂုဏ္တန္နဲ႔ အဂၤလိပ္အသိုင္းအဝိုင္းထဲမွာ ထင္ရွားခဲ့ပါတယ္။
ျပင္ဦးလြင္ စိန္႔မိုက္ကယ္ အမ်ိဳးသမီး အထက္တန္းေက်ာင္း (ယခု အထက ၄)မွာ အထက္တန္းအထိ ပညာသင္ၾကားခဲ့ၿပီး ျမင္းစီး ကၽြမ္းက်င္သူ၊ တင္းနစ္ရိုက္ရာမွာ ထူးခၽြန္သူ၊ အရပ္အေမာင္း ေကာင္းသူ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါသည္။ သူမကို တခ်ိန္တုန္းကဆိုရင္ she was once the cream of Rangoon society during the 1950s and 1960s လို႔ေတာင္ ေျပာၾကပါသည္။ ႏိုင္ငံျခားသားႏွင့္ လက္ထပ္ၿပီး ရတဲ့ကေလး ျဖစ္ေပမယ့္ ကုန္းေဘာင္မင္းမ်ိဳး အဘိုးအဘြားေတြက သူ႕ကို အေတာ္ေလး ခ်စ္ျမတ္ႏိုးပံု ရပါသည္။
ယခုအခါမွာေတာ့ အီတလီ၏ နာမည္ေက်ာ္ Tuscany ျပည္နယ္ ၿမဳိ႕ေတာ္ ျဖစ္ေသာFlorence မွာ ေနထိုင္သည့္ Ms June Rose Bellamy (ေခၚ) ရတနာနတ္မယ္ သည္ Associazione Culturale Arte e Gastronomia Orientale ဆိုင္ ဖြင့္ထားပါသည္။
Ms June Rose Bellamy
ဖေလာရန္႔ ၿမိဳ႕မွာ Studio June Bellamy ဆိုေသာ Cooking School ဖြင့္ထားပါသည္။ သူမဟာလည္း ေက်ာ္ၾကားသည့္ Chef တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ သူမရဲ႕ ဝဘ္ဆိုဒ္ေလးမွာ ျမန္မာအေငြ႕အသက္ေလးေတြ ျမင္ႏိုင္ပါေသးသည္။ သူမရဲ႕ ဒီအခန္းေလးထဲမွာ သူ႕ဖခင္ ဝါသနာပါတဲ့ ျမင္းပံုေတြကို အမွတ္တရ ေရးဆြဲထားသလို သူ႕အဘိုး လင္းပင္မင္းသားႀကီးနဲ႔ ေရနံ႔သာ ခင္ခင္ႀကီးတို႔ရဲ႕ မဂၤလာပြဲ ပံုကိုလည္း ေရးဆြဲထားတယ္လို႔ သိရသည္။
လူတိုင္းလို ၾကားဖူးခဲ့တဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံရဲ႕ စပိုင္လုပ္လုိ႔ ဦးေနဝင္းက ေမာင္းထုတ္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ ေကာလာဟလကို ေမးေတာ့ သူမက ရယ္ေနခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူမကို ဦးေနဝင္းက ေဆးလိပ္ျပာခြက္နဲ႔ ပစ္ေပါက္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ မႏွစ္ၿမဳိ႕စရာ ျဖစ္ရပ္ကိုေတာ့ သူမက နာနာက်င္က်င္ ဝန္ခံပါတယ္။ ေနာက္တေန႔ ခ်က္ျခင္းပဲ သူမဟာ စင္းလံုးေလယာဥ္ တစင္း နဲ႔ ျမန္မာျပည္က ထြက္ခြာလာႏုိင္ခဲ့တယ္။ လက္ထပ္အၿပီး ၅ လ ဆိုတဲ့ အခ်ိန္တိုေလး အတြင္းမွာပဲ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ျဖစ္ပ်က္သြားခဲ့တဲ့ အဲဒီ အေၾကာင္းေတြကို သူမက Sin of Pride လုိ႔ ဆိုခဲ့ၿပီး သူမကို ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တဲ့ လူေတြအတြက္ ဘာမွ မေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဘဲ အရွံဳးနဲ႔ သက္သက္ ထြက္ခြာခဲ့ရတာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ျပန္ေျပာင္း ဖြင့္ဟခဲ့တယ္။ ၅ လတာ ၾကံဳဆံု ခဲ့ရတဲ့ ဦးေနဝင္းကိုေတာ့ တကယ့္ ဉာဏ္နီ ဉာဏ္နက္နဲ႔ အရာရာကို ၾကိဳးကိုင္ ျခယ္လွယ္ႏုိင္သူႀကီး တေယာက္ လုိ႔သာ မွတ္ခ်က္ ျပဳထားတယ္။
မၾကာေသးခင္ ႏွစ္ေတြကေတာ့ သူမရဲ႕ အသက္အစိတ္ ရွိၿပီ ျဖစ္တဲ့ ေျမးေလးနဲ႔အတူ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္ အလည္ ေရာက္ခဲ့ေသးတယ္လုိ႔ ဆိုတယ္။ ျမန္မာျပည္တြင္းက ဆရာဝန္ေတြနဲ႔ လူမူေရးလုပ္ငန္း တခ်ိဳ႕ တြဲဖက္ လုပ္ကိုင္ေနသလို နာဂစ္ မုန္တိုင္း ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းမွာလည္း ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အေၾကာင္း သိရသည္။
ဘိုကျပား အဂၤလိုဗားမားတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ သူမဟာ လြန္ခဲ့ေသာ သံုးဆယ္ငါးႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္တုန္းက ျမန္႔မာသမိုင္းမွာ ဟိုးေလးတစ္ေက်ာ္ နာမည္ေက်ာ္ၾကားဖူးသူ တစ္ေယာက္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္ေတာင္ ကၽြန္ေတာ့္ အေဖေျပာျပလို႔ သူမနာမည္ကို ၾကားခဲ့ဖူးတယ္ဆိုယံု ေလာက္ပါပဲ။ သူမနာမည္ၾကားခါစကဆို အေတာ္ေလးလွတဲ့ နာမည္ပဲလို မွတ္ယူခဲ့ဖူးတယ္။ နာမည္ေလးတင္လွတာမဟုတ္ပဲ သူမဓာတ္ပံု ျမင္ေတာ့လဲ တေခတ္တခါက အေတာ့္ကို နာမည္ၾကီးခဲ့တာပဲဆိုတာ နဖူးေတြ႕ဒူးေတြ႕ယံုသြားေတာ့တယ္ဗ်ာ။သူမ အမည္ကေတာ့ “ရတနာနတ္မယ္” ဆိုတာပါပဲ။
ရတနာနတ္မယ္သည္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတၾကီးေဟာင္း ဦးေနဝင္း၏ တတိယ အိမ္ေထာင္ဘက္ ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ First Lady တစ္ဦးျဖစ္ခဲ့ဖူးပါသည္။ ရတနာနတ္မယ္သည္ ၾသစေၾတးလ် ႏုိင္ငံသား အဂၤလိပ္ လူမ်ဳိး ျပင္ဦးလြင္၊ ျမင္းၿပိဳင္ကြင္း ျမင္းဒိုင္ခ်ဳပ္ ဘြက္ကီ ျမင္းပြဲဒိုင္ Mr Herbert Bellamy ႏွင့္ လင္းပင္ထိပ္တင္မလတ္၏ သမီးျဖစ္သည္။ ၁၉၃၁-ခုႏွစ္တြင္ ရတနာနတ္မယ္ကို ေမြးဖြားခဲ့၍ အဖိုးအဖြား ျဖစ္ေသာ လင္းပင္မင္းသားႀကီးႏွင့္ ေရနံသာခင္ခင္ႀကီးတို႔က အသက္ႀကီးမွ ကေလးရေသာေၾကာင့္ နတ္ကေပးေသာ ကေလးဟုဆိုကာ လင္းပင္ထိပ္တင္မလတ္၏ သမီးကို ရတနာနတ္မယ္ဟု အမည္ေပးခဲ့သည္။ ကေနာင္မင္းသား၏ ျမစ္ေတာ္တေယာက္ ျဖစ္သည္။
၁၉၇၆ ဒီဇင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔ထုတ္ ေၾကးမုံ မ်က္ႏွာဖုံးသတင္း
လင္းပင္ မင္းသားႀကီး၏ သမီးေတာ္ ထိပ္တင္မလတ္က အသက္ ၃၆ ႏွစ္မွာ သူမထက္ ၁၆ ႏွစ္ ႀကီးတဲ့ ၾသစေၾတးလ် ႏုိင္ငံသား အဂၤလိပ္ လူမ်ဳိး ဘြက္ကီ ျမင္းပြဲဒိုင္ Mr Herbert Bellamy နဲ႔ လက္ထပ္တယ္။ ေလးႏွစ္ၾကာမွ သူမကို ေမြးသည္။ သူမ ကိုယ္တိုင္ကေတာ့ အသက္ ၂၂ ႏွစ္မွာ ပထမ အိမ္ေထာင္ ျဖစ္တဲ့ အီတာလ်ံ လူမ်ဳိး၊ WHO က ဗမာျပည္မွာ တာဝန္က်တဲ့ ဆရာဝန္တေယာက္နဲ႔ ၁၉၂၁ခု ေအာက္တိုဘာလမွာ လက္ထပ္ခဲ့ပါသည္။ သားေလး ၂ေယာက္ ရသည္။သူမကို အခ်ိဳ႕က သစ္ခြစုေဆာင္းသူလို႔ ေျပာခဲ့ၾကပါတယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ သူမဟာ ျမန္မာျပည္မွာ အေတာ္ၾကာၾကာ ေနထိုင္သြားခဲ့ပါတယ္။လင္းပင္မင္းသားၾကီး ႏွင့္ ေရနံသာခင္ခင္ၾကီးတို႕ႏွစ္ဦးစလံုးက ေခ်ာေမာခန္႔ညားၾကသလို သူတို႔ရဲ႕သမီးေတာ္ ထိပ္တင္မလတ္ကလည္း ေခ်ာေမာျပီး အဂၤလိပ္အသိုင္းအဝိုင္းမွာ ထင္ရွားခဲ့တဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။။ သူနဲ႔ Mr Herbert Bellamy ကေမြးလာတဲ့ ရတနာနတ္မယ္ကေတာ့ အေဖအေမ အဖိုးအဖြားရဲ႕ အလွအေပေတြ စုျပီး ျမန္မာေသြးနဲ႔ အေနာက္ေသြးေႏွာတဲ့သူမို႔လို႔ အင္မတန္လွပပါတယ္။ ေခတ္ပညာတတ္ျပီး ဂုဏ္သိကၡာရွိတဲ့ အသိုင္းအဝိုင္းထဲ ၾကီးျပင္လာခဲ့သူမို႔ ရတနာနတ္မယ္ဟာ လူဂုဏ္တန္နဲ႔ အဂၤလိပ္အသိုင္းအဝိုင္းထဲမွာ ထင္ရွားခဲ့ပါတယ္။
ျပင္ဦးလြင္ စိန္႔မိုက္ကယ္ အမ်ိဳးသမီး အထက္တန္းေက်ာင္း (ယခု အထက ၄)မွာ အထက္တန္းအထိ ပညာသင္ၾကားခဲ့ၿပီး ျမင္းစီး ကၽြမ္းက်င္သူ၊ တင္းနစ္ရိုက္ရာမွာ ထူးခၽြန္သူ၊ အရပ္အေမာင္း ေကာင္းသူ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါသည္။ သူမကို တခ်ိန္တုန္းကဆိုရင္ she was once the cream of Rangoon society during the 1950s and 1960s လို႔ေတာင္ ေျပာၾကပါသည္။ ႏိုင္ငံျခားသားႏွင့္ လက္ထပ္ၿပီး ရတဲ့ကေလး ျဖစ္ေပမယ့္ ကုန္းေဘာင္မင္းမ်ိဳး အဘိုးအဘြားေတြက သူ႕ကို အေတာ္ေလး ခ်စ္ျမတ္ႏိုးပံု ရပါသည္။
ယခုအခါမွာေတာ့ အီတလီ၏ နာမည္ေက်ာ္ Tuscany ျပည္နယ္ ၿမဳိ႕ေတာ္ ျဖစ္ေသာFlorence မွာ ေနထိုင္သည့္ Ms June Rose Bellamy (ေခၚ) ရတနာနတ္မယ္ သည္ Associazione Culturale Arte e Gastronomia Orientale ဆိုင္ ဖြင့္ထားပါသည္။
Ms June Rose Bellamy ဖေလာရန္႔ ၿမိဳ႕မွာ Studio June Bellamy ဆိုေသာ Cooking School ဖြင့္ထားပါသည္။ သူမဟာလည္း ေက်ာ္ၾကားသည့္ Chef တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ သူမရဲ႕ ဝဘ္ဆိုဒ္ေလးမွာ ျမန္မာအေငြ႕အသက္ေလးေတြ ျမင္ႏိုင္ပါေသးသည္။ သူမရဲ႕ ဒီအခန္းေလးထဲမွာ သူ႕ဖခင္ ဝါသနာပါတဲ့ ျမင္းပံုေတြကို အမွတ္တရ ေရးဆြဲထားသလို သူ႕အဘိုး လင္းပင္မင္းသားႀကီးနဲ႔ ေရနံ႔သာ ခင္ခင္ႀကီးတို႔ရဲ႕ မဂၤလာပြဲ ပံုကိုလည္း ေရးဆြဲထားတယ္လို႔ သိရသည္။
Herald Tribune အဖြဲ့အစည္းကေန ၾကီးမွူးက်င္းပတဲ့ The World We Want ဆိုတဲ့ ဖိုရမ္မွာ ျမန္မာျပည္ ကိုယ္စားျပဳ တက္ေရာက္ရ သူေတြက ရတနာနတ္မယ္နဲ့ ရစ္ခ်က္ထြန္းညြန္႔တို့ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ နိုင္ငံေပါင္း ၁၆နိုင္ငံက ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူ ၃၂ဦး တက္ေရာက္ျပီး ကမၻာ့နိုင္ငံ တစ္ခုနဲ့တစ္ခု ျကားက ဆင္းရဲခ်မ္းသာ ကြာဟမွု၊ အခ်စ္အမုန္း အာဃာတေတြကို ဖယ္ရွားျပီး ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ ကမၻာ့မိသားစုျကီး တစ္ခုလို တည္ေဆာက္ၾကမယ္ ဆိုျပီး က်င္းပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္တဲ့။ ခန့္မွန္းခ်က္အရ ၁၉၅၀ ဝန္းက်င္ ျဖစ္မယ္လို့ ထင္ပါတယ္။ ရတနာနတ္မယ္ အသက္ ၂ဝ ေလာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
လူတိုင္းလို ၾကားဖူးခဲ့တဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံရဲ႕ စပိုင္လုပ္လုိ႔ ဦးေနဝင္းက ေမာင္းထုတ္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ ေကာလာဟလကို ေမးေတာ့ သူမက ရယ္ေနခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူမကို ဦးေနဝင္းက ေဆးလိပ္ျပာခြက္နဲ႔ ပစ္ေပါက္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ မႏွစ္ၿမဳိ႕စရာ ျဖစ္ရပ္ကိုေတာ့ သူမက နာနာက်င္က်င္ ဝန္ခံပါတယ္။ ေနာက္တေန႔ ခ်က္ျခင္းပဲ သူမဟာ စင္းလံုးေလယာဥ္ တစင္း နဲ႔ ျမန္မာျပည္က ထြက္ခြာလာႏုိင္ခဲ့တယ္။ လက္ထပ္အၿပီး ၅ လ ဆိုတဲ့ အခ်ိန္တိုေလး အတြင္းမွာပဲ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ျဖစ္ပ်က္သြားခဲ့တဲ့ အဲဒီ အေၾကာင္းေတြကို သူမက Sin of Pride လုိ႔ ဆိုခဲ့ၿပီး သူမကို ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တဲ့ လူေတြအတြက္ ဘာမွ မေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဘဲ အရွံဳးနဲ႔ သက္သက္ ထြက္ခြာခဲ့ရတာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ျပန္ေျပာင္း ဖြင့္ဟခဲ့တယ္။ ၅ လတာ ၾကံဳဆံု ခဲ့ရတဲ့ ဦးေနဝင္းကိုေတာ့ တကယ့္ ဉာဏ္နီ ဉာဏ္နက္နဲ႔ အရာရာကို ၾကိဳးကိုင္ ျခယ္လွယ္ႏုိင္သူႀကီး တေယာက္ လုိ႔သာ မွတ္ခ်က္ ျပဳထားတယ္။
မၾကာေသးခင္ ႏွစ္ေတြကေတာ့ သူမရဲ႕ အသက္အစိတ္ ရွိၿပီ ျဖစ္တဲ့ ေျမးေလးနဲ႔အတူ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္ အလည္ ေရာက္ခဲ့ေသးတယ္လုိ႔ ဆိုတယ္။ ျမန္မာျပည္တြင္းက ဆရာဝန္ေတြနဲ႔ လူမူေရးလုပ္ငန္း တခ်ိဳ႕ တြဲဖက္ လုပ္ကိုင္ေနသလို နာဂစ္ မုန္တိုင္း ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းမွာလည္း ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အေၾကာင္း သိရသည္။
ေနာက္ျပီး ရတနာနတ္မယ္ရဲ႕ အေၾကာင္းေတြ ထပ္သိခ်င္ရင္ေတာ့ ဒီေနရာေလးေတြမွာ သြားေရာက္ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။
Griffith Review
ဝီကီျမန္မာ
ညီလင္းဆက္
Studio June Bellamy
LIFE Images (ရတနာနတ္မယ္၏ ငယ္ရြယ္စဥ္ပံုရိပ္မ်ား)
